Fracziuns

Nossas fracziuns in successiun alfabetica:

Chaflur/Chasura

Chaflur e Chasura sun situats ün pa elevà sülla spuonda sur Strada. Las duos fracziuns chi'd appartegnan a Strada han ün clima da stà special. Quia prospereschan frütta e verdüra chi's chatta plütöst in regiuns da clima tampradas, sco p.ex. cucumers, peperuns e diversas sorts da frütta. A Chasura s'haja perfin provà da cultivar vits. L'agricultura es amo adüna fich importanta pellas duos fracziuns. Ils ultims ons sun però gnüdas fabrichadas ün pêr chasas d'üna famiglia nouvas ed eir famiglias giuvnas s'han domiciladas là. Da Tschlin a Chaflur maina üna bella senda da schlitras chi vain frequentada d'inviern suvent eir dals indigens.

Martina

A Martina as rechatta il dazi svizzer. Güsta dasper quel esa üna pitschna butietta da cunfin cun ün chantun da cafè. In cumün as chatta duos baselgias, üna gronda catolica vi da la via principala ed üna pitschna protestanta sur il cumün. Eir a Martina s'haja renovà diversas chasas engiadinaisas. Üna seguonda senda da schlitras maina da Tschlin sur Balsarom a Martina. Al Plan Chanver dadour cumün ha minch'on lö la festa da god da la società da musica da Tschlin. Be daspera as rechatta üna bella plazza da giovar per uffants ed ün Vitaparcours. Üna bella loipa da passlung maina da Martina fin a Scuol.

Ramosch

Ramosch es situà sper la via da passagi da l'Engiadina Bassa sün 1'230 m s.m. Il cumün es marcà da terrassas da chomps i'ls contuorns chi dvaintan hoz darcheu plü importantas e vegnan eir cultivadas plü intensivamaing. A Ramosch as rechatta l'administraziun cumünala da Valsot e la scoula primara da tuot las fracziuns. In cumün daja üna butia cumünala cun ün'aigna furnaria chi proveda cun pan eir tschellas butias cumünalas da Valsot. Suot il cumün as rechatta üna pitschna zona industriala cun diversas firmas. La ruina dal chastè da Tschanüff vala sco segn caracteristic dal cumün e vain restorada. Dal 2011 ha Ramosch surgnü, insembel cul cumün da Sent, il premi «cuntrada da l'on» pella Val Sinestra. Bleras chasas sun gnüdas renovadas ils ultims ons ed i s'ha eir fabrichà plüssas chasas nouvas. Famiglias giuvnas s'han domiciladas in cumün.

Raschvella

La pischna fracziun da Raschvella as rechatta sper il traget da velo da muntogna immez la bellischma natüra. Davent dal trafic da transit e situà in ün lö fich quiet daja listess tuot on inchün chi abita a Raschvella. D'inviern poja capitar cha la via a Raschvella saja serrada pervi da privel da lavinas schi naiva bler. Ma il lö unic indemnisescha a las abitantas ed als abitants per quai.

San Niclà

San Niclà es situà visavi da Strada da tschella vart da l'En. L'Ischla da Strada güsta dasper San Niclà es ün territori da protecziun da la natüra cun gronda valur per divers utschels, amfibis ed insects. Il pitschen e prüvà Cafè Etter as rechatta sper il traget da velos da muntogna resp. sper la loipa da passlung Martina-Scuol e spordscha tanter oter tuorta da nusch engiadinaisa fatta svess. Dal 1982 s'haja fundà la Fundaziun Center Cultural Baselgia San Niclà per mantegner la baselgia in seis stadi oriund. Daspö il 1987 han lö regularmaing occurrenzas culturalas illa baselgia San Niclà. Mincha duos ons (alternantamaing cun Tschlin) ha lö a San Niclà d'utuon ün marchà organisà da Bun Tschlin.

Sclamischot/S-chadatsch

La pitschna e quieta fracziun da Schlamischot es situada sur la via da passagi vers Martina da la vart dretta da la vallada. Suot la fracziun be dasper l'En as rechatta üna pitschna zona industriala cun üna garascha, üna falegnamaria, ün'intrapraisa forestala, il sectur forestal ed il deposit dals pumpiers dal cumün da Valsot. Da tschella vart da l'En es situà S-chadatsch cun üna pauraria ed ün'anteriura chasa da scoula chi cuntegna l'Archiv cultural da l'Engiadina Bassa.

Seraplana

Seraplana es üna fracziun situada sur la via da passagi da l'Engiadina Bassa tanter Ramosch e Strada. La fracziun es in ün lö quiet, directamaing a l'ur dal god. Üna bella senda da schlitras maina da Vnà a Seraplana. Tanter Seraplana e l'En as rechatta ün bel biotop.

Strada

Strada es situà sur la via da passagi vers Martina cun vista vers l'En. I's chatta chasas engiadinaisas chi sun gnüdas renovadas e fabrichadas oura. Pussibilitats da cumprar s'haja illa butia cumünala cun üna filiala postala integrada. Là as poja cumprar eir divers prodots da Bun Tschlin. Be daspera as rechatta ün salon da cuafför. Il restorant Liun es il lö d'inscunter per discussiuns al tavulin, pel cafè davo las cumischiuns o eir pella maestranza da jass chi ha lö minch'on. In cumün es da chattar eir l'atelier da l'artist indigen Otmar Derungs. Eir il museum da la Stamparia cuntschaint perfin dadour l'Engiadina as rechatta a Strada. La chasa da scoula da Strada dà tet a la scoulina ed a al s-chalin ot da la scoula dal cumün da Valsot.

Tschlin

Tschlin as rechatta sün üna terrassa sulagliva sur Strada sün 1'550 m s.m. cun üna bella vista sur l'Engiadina. Il cumün ha mantgnü seis caracter oriund ed es a listess temp innovativ. Là s'haja fundà «Bun Tschlin», üna marca cuntschainta in tuot la Svizra. Divers producents e diversas intrapraisas da servezzans da tuot il cumün da Valsot sun associats culla marca, sco p.ex. la Bieraria Tschlin SA e la chascharia Che Chaschöl. Illa butia cumünala as chatta sper ils prodots dal minchadi eir divers prodots da Bun Tschlin. Lö d'inscunter per indigens e giasts es l'Hotel Macun chi serva specialitats indigenas ed organisescha diversas occurrenzas. I s'ha renovà bleras chasas engiadinaisas ed eir famiglias giuvnas s'han darcheu domiciliadas a Tschlin. I's chatta però eir chasas modernas. In tschertas chasas as rechattan bellas abitaziuns da vacanzas per giasts. Ils contuorns da Tschlin sun marcats da l'agricultura e cuntschaints per lur terrassas da chomps chi vegnan cultivadas amo hoz in maniera tradizunala.

Vinadi

Vinadi appartegna a Martina ed as rechatta pro'l spartavias vers Samignun. Là d'eira plü bod üna staziun da dazi. Hoz daja a Vinadi ün restorant. Da là davent as riva pro l'anteriura staziun istorica da dazi illa tuor da Vestmezia (Finstermünz). Quista tuor cun diversas attracziuns es gnüda restorada e po gnir visitada.

Vnà

Vnà as rechatta sur Ramosch sün üna terrassa sulagliva sün ca. 1'650 m s.m. Il cumün ha mantgnü seis caracter oriund. L'Hotel Piz Tschütta Vnà es gnü renovà avant ün pêr ons e spordscha als giasts ün'atmosfera unica per pernottar. Implü han lö regularmaing occurrenzas culturalas. A Vnà as chatta eir bellas abitaziuns da vacanzas per giasts. Chi chi'd imprenda gugent ün pêr pleds rumantschs po far quai dürant ün gir tras cumün. Vi da diversas chasas sun montadas diversas expressiuns rumantschas cun üna traducziun tudais-cha. Da Vnà davent as riva eir al bain da Zuort, ün lö d'excursiuns bainvis in ün paesagi particular. Là as poja mangiar i'l restorant. Implü passa la senda panoramica engiadinaisa a Vnà, da là as poja ir a Tschlin o sur la Val Sinestra a Sent. Da nouv as rechatta a Vnà eir ün atelier da films unic chi spordscha divers progets e cuors da far films chi's drizza impustüt a scolars e giuvenils.